Üçü farklı şeyler
Site açtırmaya karar veren herkesin karşısına çıkan üç kelime var ve genellikle birbirine karıştırılıyor. Basit bir benzetmeyle:
- Domain (alan adı) — dükkânın adresi.
akarien.comgibi. - Hosting — dükkânın kendisi. Sitenizin dosyalarının durduğu yer.
- SSL — kapıdaki kilit. Ziyaretçiyle sunucu arasındaki trafiği şifreler.
Üçü ayrı ayrı alınabilir, çoğu zaman birlikte satılır. Ayrımı bilmek önemli, çünkü aralarında sizin adınıza kayıtlı olması gereken tek şey domain.
Domain nedir
Domain, sitenizin internetteki adıdır. Yıllık olarak kiralanır — satın alınmaz, kiralanır. Kira bitince başkası alabilir.
Uzantı seçimi. .com hâlâ en güvenilir algılanan uzantı. Türkiye pazarına özel çalışıyorsanız .com.tr de tercih edilebilir ama başvurusu belge istiyor. .net, .co, .online gibi uzantılar teknik olarak aynı işi görür; algı farkı vardır.
Sıralamaya etkisi. Domainde anahtar kelime bulunmasının sıralamaya kayda değer bir etkisi kalmadı. enucuzwebtasarimistanbul.com gibi bir adres artık avantaj sağlamıyor, hatta güven kırıyor. Marka adı daha iyi.
Domain yaşı. Eski domain kendiliğinden avantaj sağlamıyor; avantaj yıllar içinde biriken bağlantılardan geliyor. Boş duran on yıllık domainin değeri yok.
Kritik nokta: domain kimin adına?
Bunu kalın yazmakta fayda var. Domain sizin ya da şirketinizin adına kayıtlı olmalı. Ajansın kendi hesabında tuttuğu domain, ayrılmak istediğinizde pazarlık konusu haline geliyor ve bu maalesef yaygın bir durum.
Kontrol etmek kolay: domainin kayıt bilgilerini sorgulayın, kayıt sahibi (registrant) sizin adınız ya da şirket unvanınız olmalı. Yönetici e-postası da sizin erişebildiğiniz bir adres olmalı.
Bizde alan adı sizin adınıza kaydediliyor; kurulumu biz yapıyoruz ama sahiplik baştan sizde.
Hosting nedir
Hosting, sitenizin dosyalarının durduğu ve ziyaretçiye sunulduğu sunucu hizmetidir. Birkaç türü var:
Paylaşımlı hosting. Aynı sunucuyu yüzlerce site paylaşır. Ucuzdur, küçük tanıtım siteleri için yeterlidir. Aynı sunucudaki başka bir site yoğunlaşırsa sizinki de yavaşlar.
VPS / bulut sunucu. Kaynaklar size ayrılmıştır. Trafiği artan ya da özel yazılım çalıştıran siteler için gerekir.
Modern barındırma platformları. Next.js gibi çerçevelerle yapılan siteler, statik olarak üretilip dünya geneline dağıtılan sunuculardan servis edilebiliyor. Bu yapıda "sunucu yavaşladı" sorunu pratikte ortadan kalkıyor.
Hosting seçerken bakılacaklar
- Sunucu konumu. Ziyaretçileriniz Türkiye'deyse yakın bir bölge seçin; mesafe doğrudan yükleme süresine yansır.
- Yedekleme. Otomatik yedek alınıyor mu, geri dönüş ne kadar sürüyor?
- Trafik ve depolama sınırı. "Sınırsız" ifadesinin genelde bir küçük yazısı vardır.
- Destek. Site çöktüğünde kime ulaşacaksınız?
Bizim paketlerimizde sunucu ve barındırma ayrı kalem olarak faturalanmıyor, fiyata dahil. Bunu tercih etmemizin sebebi basit: müşteri hosting ödemesini unutup sitenin kapanmasını yaşamasın.
SSL nedir ve neden gerekli
SSL sertifikası, tarayıcı ile sunucu arasındaki veriyi şifreler. Adres çubuğundaki https:// ve kilit simgesi bunu gösterir.
Neden gerekli:
- Tarayıcılar zorunlu kılıyor. SSL'siz sitede modern tarayıcılar "Güvenli değil" uyarısı gösteriyor. Bu uyarıyı gören ziyaretçinin çoğu geri dönüyor.
- Form gönderilemez. İletişim formuna girilen isim ve telefon şifresiz gidiyorsa bu bir veri güvenliği sorunu ve KVKK açısından da problem.
- Sıralama etkisi var. Küçük ama gerçek bir sıralama sinyali.
Maliyeti: Let's Encrypt gibi ücretsiz ve tamamen geçerli sertifikalar var. Standart bir site için ücretli sertifikaya ihtiyaç yok. Ücretli olanlar (OV, EV) kurumsal doğrulama sağlar; bankalar ve büyük e-ticaret siteleri kullanır.
SSL kurulumu bizde standart, ayrıca ücretlendirilmiyor.
Peki toplamda ne tutuyor
Kalemleri ayıralım:
| Kalem | Yaklaşık yıllık maliyet | |---|---| | Domain (.com) | Birkaç yüz lira | | Paylaşımlı hosting | Birkaç yüz–birkaç bin lira | | SSL | Ücretsiz olabilir |
Bunlar işletme gideri. Sitenin yapımı ayrı bir kalem ve asıl maliyet orada. Web sitesi fiyatları sayfamızda başlangıç fiyatlarını ve fiyatı neyin değiştirdiğini açıkça yazdık.
Site yaptırırken sorulacak dört soru
- Domain kimin adına kaydedilecek? Cevap "sizin adınıza" olmalı.
- Hosting ücreti ayrı mı, dahil mi? Sonradan çıkan kalem olmasın.
- Site dosyaları bana teslim edilecek mi? Bazı ajanslar siteyi kendi panelinde tutar; ayrıldığınızda elinizde hiçbir şey kalmaz.
- SSL kurulu mu teslim ediliyor? Kurulu olmalı.
Bu dördü, ajans seçerken sorulması gereken listenin başında geliyor. Ajans seçimi sayfamızda kalan soruları da yazdık.
Özet
Domain adresiniz, hosting dükkânınız, SSL kilidiniz. Domain mutlaka sizin adınıza olmalı; hosting ihtiyaca göre seçilmeli; SSL zaten olmazsa olmaz ve ücretsiz seçeneği var.
Bu üçü hazır olduğunda asıl iş başlıyor: sitenin gerçekten aranan ifadelere karşılık verecek şekilde kurulması. SEO nedir yazımızda o tarafı anlattık.